UGents funerair erfgoed
De geschiedenis van stad en universiteit zijn nauw met elkaar verweven. Gebouwen, iconische plaatsen en monumenten zijn daarvan de permanente getuigen. Maar er zijn ook minder voor de hand liggende plekken waar stad en universiteit samenkomen. Dat is bijvoorbeeld het geval op de historische begraafplaatsen. Daar vindt men verschillende grafmonumenten van Gentse academici die in de 19e en de vroege 20e eeuw een vooraanstaande rol hebben gespeeld in zowel de universiteit als de stad. De Ugent engageert zich om de herinnering aan haar overleden professoren in de aandacht van het publiek te brengen. In 2018 ligt het accent op de Westerbegraafplaats waar de universiteit het meterschap voor 8 graven opneemt. In 2026 ligt het accent op het Campo Santo, de andere grote Gentse begraafplaats, waar in het kader van Open Monumentendag, de vakgroep geschiedenis van de universiteit een wandeling uittekent langs de graven van 14 vermaarde UGenters, waaronder een Nobelprijswinnaar.
De UGent zorgt voor funerair erfgoed
De Universiteit Gent ondertekende op 20 juni 2018 op de Westerbegraafplaats een overeenkomst met de Stad Gent voor het onderhoud van 8 historische grafmonumenten van voormalige UGent-onderzoekers. De overeenkomst kwam er nadat het Gentse stadsbestuur in 2015 een oproep had gelanceerd waarbij Gentenaars of verenigingen werden uitgenodigd om, onder de vorm van een peter- of meterschap, de zorg op te nemen voor historische graven van bekende of minder bekende figuren. De UGent gaf aan deze oproep graag gehoor om zo haar bijdrage te leveren tot het in stand houden van dit bijzonder deel van het Gentse erfgoed.
Westerbegraafplaats
De UGent heeft op de Westerbegraafplaats het meterschap opgenomen van de grafmonumenten van acht academici, verbonden aan een van de vier stichtende faculteiten van de universiteit. Het zijn de juristen Albéric Allard en Polynice Van Wetter, beiden professor aan de faculteit Recht en Criminologie; de wiskundige Junius Massau en de botanicus Julius Mac Leod van de faculteit Wetenschappen; Auguste Wagener, classicus en hoogleraar aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte; en ten slotte de artsen Victor Deneffe, Nicolas Du Moulin en Bertha De Vriese van de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen. De universiteit is bijzonder verheugd over het meterschap van het graf van dr. Bertha De Vriese, want zij was de eerste vrouwelijke onderzoekster aan de Gentse universiteit.
Kunsthistorische waarde
Het meterschap houdt in dat de UGent de materiële zorg voor deze grafmonumenten opneemt. Maar zoals het een wetenschappelijke instelling past, worden deze graftekens ook aan een kunsthistorische analyse onderworpen. De resultaten van dit onderzoek deelt de UGent graag met het publiek dat de Westerbegraafplaats bezoekt, via een gedenkplaat voor elk graf met daarop een QR-code. De bezoeker kan op die manier een bevattelijke digitale fiche raadplegen met meer informatie over deze grafmonumenten. De acht academici en hun graven treden zo uit de anonimiteit.
Polynice Van Wetter (1844-1925)
Het Campo Santo te Sint-Amandsberg
Op 13 september 2026 is het Open Monumentendag in Vlaanderen en dus ook in Gent. Naast de vele andere initiatieven overal verspreid in de stad, wordt bijzondere aandacht besteed aan de deelgemeente Sint-Amandsberg, onder de wervende noemer: “Schattenjacht in Sint-Amandsberg. Van het Gentse Père Lachaise tot een begijnhof en knappe herbestemmingsprojecten: ondek waarom Sint-Amandsberg een echte erfgoedwijk is.” In samenwerking met de Stad Gent stelt de vakgroep geschiedenis van de UGent een wandelplannetje (Stenen der wijsheid) voor, waarbij je langs de graven van 14 vooraanstaande academici van onze universiteit komt. Ze hebben allen een wetenschappelijke impact en zijn vaak van groot maatschappelijk belang voor Gent, en zelfs ver buiten de stadsgrenzen.
Jules de Saint-Genois (1813-1867)
Jacques-Joseph Haus (1796-1881)
René Vermeir, Vakgroep Geschiedenis UGent
Linda Van Santvoort, Vakgroep Kunstwetenschappen UGent
10 juni 2018
aangevuld door Frank Cotman
Vakgroep Geschiedenis UGent
6 september 2026
Hoe verwijs je naar dit artikel?
Vermeir, René, Linda Van Santvoort en Cotman, Frank. "UGents funerair erfgoed." UGentMemorie. Laatst gewijzigd 6.09.2026. www.ugentmemorie.be/dossiers/ugents-funerair-erfgoed.